مصاحبه روزنامه آرمان با ع.پاشایی

متن گفتگوی روزنامه آرمان با ع.پاشایی، در خصوص اهداف «اندیشه پروران»، در تاریخ چهارده اسفند ۹۱:

گفتگو کننده: هادی حسینی نژاد

ع. پاشایی؛ نویسنده، مترجم، و پژوهشگر کهنه‌کاری‌ که تا کنون عناوین متعددی تالیف و ترجمه از وی در حوزه‌های ادبیات، هنر، ادیان و تاریخ منتشر شده است، این‌روز‌ها بیشتر در زادگاهش ساری روزگار می‌گذارند و فعالیت‌های خود را آنجا ادامه می‌دهد. اخیرا مطلع شدیم وی که سال‌ها به عنوان معلم به تدریس پرداخته، حالا به یاری گروهی، در حدود پنجاه نفر، که بیشترشان ساروی‌اند با نام «اندیشه پروران» یک پروژه کتابخوانی در آن شهر طرح کرده‌اند. این گروه کلاسی مجازی در سایتی با نام «بامداد ساری» -که در دست تهیه است- باز می‌کند که کارش خواندن کتاب با همه اعضا و آموزش و تمرین ترجمه برای بخشی از اعضاست. و قصد دارند ضمن تاکید بر کتاب‌های ارزشمند ایران و جهان، و لحاظ کردن مباحث آموزشی در حوزه تحقیق و مطالعه، به نوعی کار اسپانسرینگ ترجمه، و در صورت امکان چاپ کتاب را در قالب فعالیت‌های گروهی تبیین و دنبال کنند. کم و کیف‌ فعالیت‌های اخیر پاشایی و این گروه مجازی را از خودِ ایشان جویا شدم:

pashaei

از فعالیت‌های اخیرتان بگویید. گویا همراه با گروهی مشغول ترجمه کتابی هستید. شکل‌گیری این گروه چگونه بود و فعالیت اصلی‌ آن چیست؟

من زادگاهم ساری است و از سال ۱۳۴۱ هم به مدت یازده سال در این شهر دبیر دبیرستان و دانشسرای راهنمایی بودم. و حالا هم نیمی از سال را در ساری
– در حقیقت بیرون ساری در روستای دارابکلا- زندگی می‌کنم. طبعاً خویشان و دوستان نزدیک و فرهنگی زیادی اینجا دارم و با هم نشستن‌های ما انگیزه‌ای شد که چنین گروهی اینجا شکل بگیرد. کتاب خوب و خوب کتاب خواندن و چگونه خواندن همیشه بین ما مطرح بوده است. بنا شد سایتی تحت عنوان «بامداد ساری» طراحی و بارگذاری شود و گروهی به نام «گروه‌اندیشه‌پروران» در قالب یک کلاسِ مجازی که من گرداننده آن باشم، فعالیت خود را آغاز کند. با این شکل که کتاب خاص و ارزشمندی برای ترجمه انتخاب شده در اختیار اعضا قرار ‌گیرد. قرارست انتخاب کنونی ما را، به خاطر حجم نسبتاً زیادش، جمعی از مترجمان حرفه‌ای و آماتور ترجمه کنند و توسط خودِ اعضا خوانده و بررسی و به‌طور گروهی ویرایش شود، سپس حروفچینی شده در ‌‌نهایت برای سپردن به ناشر آماده شود.

به جز ترویج کتابخوانی؛ آن هم به شکل درست و اصولی، آیا هدف دیگری هم از راه‌اندازی این کلاس مجازی داشته‌اید؟

بله. اسپانسر ترجمه کتاب خوب و همگانی و تحقیق و تألیف در زمینه مسائل بومی شدن. این کار‌ها با پولی که اعضا به عنوان حق عضویت برای‌‌ همان فضای مجازی می‌دهند انجام خواهد گرفت، انشاءالله من امیدوارم بشود با گرد هم آوردن چنین گروه‌هایی؛ ولو به شکلِ مجازی، اقشار مختلف را به کتاب‌خوانی و حمایت از تولید کتاب‌های ارزشمند تشویق کنیم.

از انتخاب این کتاب و هزینه‌هایی که ترجمه و آماده‌سازی‌اش می‌طلبد بگویید.

این کلاس نیاز به کتابی تازه داشت که من «تاریخ جهان در ۱۰۰ شیء» را برای آن انتخاب کردم. کتاب پر حجمی است ـ در حدود ۷۰۰ صفحه‌ که لازم بود برای کلاس ما چند مترجم حرفه‌ای آن را به فارسی برگردانند. «اندیشه پروران» هزینه‌های ترجمه، ویرایش و حروفچینی آن را تقبل کرده است. و این شد اولین کار ما.‌‌ همان طور که گفتم، امیدواریم با افزایش شمار «اندیشه پروران» بتوانیم به‌طور گروهی و همزمان چند پروژه از این نوع را پیش ببریم. من امیدوارم بشود با گرد هم آوردن چنین تجمع‌هایی، ولو به شکلِ مجازی، اقشار مختلف، خصوصاً «بچه‌شهر»‌های خودمان را به کتاب‌خوانی و حمایت از تولید کتاب‌های ارزشمند تشویق کنیم. از طرف دیگر، کار طراحی و بارگذاری سایت «بامداد ساری» که چند جوان ساروی عهده‌دار آنند، رو به پایان است. لذا ما کار عضوگیری را از همه جا ادامه خواهیم داد و امیدواریم با افزایش تعداد اعضا، چنانکه گفتم، امکان کار کردن روی کتاب‌های ارزشمند دیگری را نیز داشته باشیم. حتی به شکل موازی و همزمان. در مجموع این کلاس و گروه، بهانه خوبی‌ست برای شناسایی کتاب‌های خوب و البته قابل چاپ، ترجمه و انتشار آنها با حمایت اعضا.

کمی بیشتر در مورد این کلاس مجازی توضیح دهید. روابط و روند کار بین اعضا و شما چگونه اتفاق می‌افتد؟

در حال حاضر، با توجه به اینکه بیشتر اعضای این گروه از اهالی ساری هستند، با تماس‌های تلفنی و اینترنتی کارمان را پیش می‌بریم. اما در آینده با راه‌افتادن سایت بامداد ساری، امکانات نرم‌افزاری سایت جوابگوی کلیه نیازهای گروه خواهد بود. اعضا می‌توانند نکات و مشکلات خود را با یکدیگر و شخصِ من در میان بگذارند به شکل کاملا گروهی، کار را پیش ببرند. مثلاً ویرایش ترجمه با همکاری همه اعضا به سرانجام می‌رسد. همین حالا هم با بخشی از اعضا به همین کار مشغولیم. پیشگفتار و مقدمه و دو فصل کتاب در دسترس اعضا است و می‌خوانند و از ریز و درشت متن می‌پرسند، نظر می‌دهند و ابهامات ترجمه یا متن را (فعلاً به من فقط) یادآور می‌شوند. برای من کار گرم و دلنشینی است. نکات مفید و ضروری این پرسیدن‌ها و پاسخ دادن‌ها و باریک بینی‌های اعضا را در پایان کتاب خواهیم آورد و همین طور نام تمام اعضا را که اسپانسر ترجمه‌اند.

بسیار خب! اشاره کردید به کتابِ «تاریخ جهان به روایت ۱۰۰ شیء» نوشته «نیل مگ‌گرِگور». لطفا کمی درمورد این کتاب و نویسنده آن توضیح دهید.

بهتر از من خود نیل مک گرگور که گردآورنده و نویسنده و مدیر بریتیش میوزیم (موزه بریتانیا) است در پیش گفتار و مقدمه آورده است که به بخش‌هایی از آن اشاره می‌کنم: «پیشگفتار: تاریخ‌گویی [مثل داستان‌گویی] از طریق اشیا چیزیست که موزه‌ها برای آن درست شده‌اند. و از آن‌جا که موزه بریتانیا بیش از ۲۵۰ سال است که دارد اشیایی را از سراسر کره خاک جمع می‌کند، شما اگر بخواهید از اشیا استفاده کنید که تاریخ جهان را بگویید اینجا جای بدی برای شروع نیست…. همکاران مجموعه‌ای از ۱۰۰ شیء را از موزه بریتانیا انتخاب ‌کردند که از نظر تاریخی می‌باید از آغاز تاریخ انسان، در حدود دو میلیون سال پیش، شروع کند و راست بیاید تا همین امروز. این اشیا می‌باید کل جهان را، تا آن‌جا که ممکن است به‌طور برابر شامل ‌شوند. آنها سعی می‌کنند به خیلی از جنبه‌های تجربه انسان که عملی هستند بپردازند و از کل جوامع به ما بگویند، نه فقط از ثروتمندان و قدرتمندان آنها. بنا بر این، این اشیا لزوماً هم چیزهای کم‌ارزش زندگی روزمره را شامل می‌شوند و هم آثار بزرگ هنر را….؛ مقدمه: در این کتاب ما در گذشته و در سراسر کره‌ زمین سفر می‌کنیم که ببینیم ما انسان‌ها در دو میلیون سال گذشته چه‌طور به جهانمان شکل داده‌ و از آن شکل گرفته‌ایم. این کتاب سعی می‌کند تاریخی از جهان بگوید به شیوه‌ای که پیش از این سعی نشده بود، یعنی با رمزگشایی پیام‌هایی که اشیا در طی زمان ‌فرستاد‌ه‌اند ـپیام‌هایی درباره مردمان و مکان‌ها، محیط‌ها و تعامل‌ها، درباره لحظات گوناگون در تاریخ و درباره زمان خود ما آن‌طور که ما به آن فکر می‌کنیم… این علائم یا سیگنال‌هایی که از گذشته می‌آیندـ که بعضی از آنها معتبرند، بعضی حدس و گمانی‌اند، و خیلی‌هاشان هم هنوز باید بازیافته شوند ـ با شواهد دیگری که شاید با آنها روبه‌رو شویم ناهمانندند. آنها از کل جوامع و فرایندهای پیچیده حرف می‌زنند نه از رویدادهای فردی، و از جهانی می‌گویند که برای آن ساخته شده بودند، همچنین از دوره‌های متأخر که به آنها از نو شکل و مکان دیگری دادند، که گاهی معناهایی پیدا می‌کنند که خیلی دور‌تر از قصد و غرض سازندگان اصلی آنهاست. این‌ چیز‌ها، که انسان آنها را ساخته، به دقت منابع تاریخ و سفرهای غالباً کنجکاوانه‌شان‌ را در طی قرن‌ها و هزاره‌ها شکل داده‌اند، که این تاریخ جهان در ۱۰۰ شیء سعی می‌کند به آنها زندگی ببخشد. در این کتاب همه‌جور اشیایی هست‌ـ اشیایی که با دقت طراحی شده، بعد ستوده و نگهداری شده، و استفاده شده‌اند، یا این‌که شکستند و دور ریخته شدند. اینها از ظرف پخت و پز گرفته تا کشتی بادبانی طلایی، از ابزار عصر سنگ تا کارت اعتباری را شامل می‌شوند و همه اینها از مجموعه موزه بریتانیا می‌آیند.»

در حال حاضر ترجمه و آماده‌سازی این کتاب در چه مرحله‌ای‌ست و فکر می‌کنید چه‌وقت آماده چاپ باشد؟

مترجم‌های حرفه‌ای را که با من فعلاً چهار نفریم انتخاب کرده‌ایم و همین طور هم چند مترجم تازه کار را (از میان خود اعضا که ده در صد از متن را ترجمه خواهند کرد). این‌ها عمدتاً زبان خوانده و ساروی‌اند. فعلاً من و این چند مترجم غیرحرفه‌ای مشغول کاریم. پیشگفتار و مقدمه و سه فصل اول (البته از ۱۰۰ فصل) آماده است. امیدواریم حداکثر این کتاب در اول پاییز ۹۲ به ناشر سپرده شود. یادمان نرود که کتاب باید تماماً در کلاس مجازی خوانده و بحث و بررسی شود.

یادداشت خود را بفرست

لطفن اسم خود را وارد کنید

ورود اسمتان ضروری است.

لطفن یک ایمیل واقعی وارد کنید

یک آدرس ایمیل ضروری است

پیام خود را وارد کنید

اگر اندازه‌ی نوشته‌ها برای شما کوچک می‌باشد، می‌توانید با فشردن هم‌زمان کلیدهای Ctrl و + اندازه‌ی نوشته را افزایش دهید.

بامداد ما © 2017 تمام حقوق محفوظ است.